باێەد ژنان خەنجەر دەسەڵاتداری پیاگ ک لە پشت مرۆڤایەتی چەقیاس دەرارن
“کوومەڵگا ساختارێگ چینایەتی یەکی لائی نیە، بەڵکم مەیدان جەنگێگ فرەلایی، تاریخی و جنسمەوەرە. ئەوەڵین و گەوراترین کێشەی ئینسانیەت؛ ئەو دژە-شۆڕشەسە ک وە کۆیلەکردن ژن دەس پێ کرد و ئەو کوومەڵایەتیە کردە ئامانج ک لە دەور ژن دروس بوی. توندوتیژی ناو خێزان، کوشتن ژنان و زەخت پیاگسالاری ک ئەمڕووژ ڕوی دەن، گشتیان ڕەنگدانەوەی ڕۆژانەی ئی هێرش تاریخیەسە. ئەو ساختار کاستیە ک هێرش کردەسە سەر ئەو کوومەڵایەتی و کۆمیناڵیتە ک لە دەور ژن شێوە گرتوی، دۊاتر وە گۆڕانی ئەڕای ئەنجومەن خودایل لە مێزۆپۆتامیا، باود فیرعەونەیل و پاشایل، زەخت پیاگسالاری لە بان کوومەڵگا وەردەوام کرد.
لە ڕووژگار ئیمڕوو، ژن لە مەقام بانرخترین مادەێ خام کاپیتاڵیزمە. لەشێ کەنە کاڵا و بازار وە پێ کەن، کەسایەتیێ کەنە بابەت بازارکردن. ژنێگ ک ڕووحی داگیر کریاس و تۊش داگیرکاری پیاگ بویە، وەگەرد ئەو خەنجەر کۆیلەتیە ژیەێد ک زەینیەت پیاگسالاری لە پشتێ کوتایە. ئەو کوومەڵایەتیە پیاگسالارانە ک جەنگ شارستانیەت هەزاران ساڵە دروس کردگە؛ پلەبەندی (هیەرارشی)، توندوتیژی و ململانێ بەرهەم تیەرێد. شارستانیەت پیاگ دەوڵەتگەرایی؛ زوان، بەرهەمهێنان و لەش ژن، و دۊاتر گشت کوومەڵگا لە لیێ سەنیەسەو. وە بێ دیتن ئی ڕاستیە، نیەتۊەنرێد ئەڕاێ ئازادی هەنگاو هەڵبگیرێد.
پەیوەسە ئەو کێشە و گرفتەیلە ک سیستەم پیاگسالار تۊش ژن کردگە بفامیم و شیەو بکەیم. وەختێ کوشتن ژنان، توندوتیژی ناو خێزان، توندوتیژی دژ وە ژنان، جیاکاری و چەوساننەوە لە بەرچاو گرین؛ ئاست کۆیلەتی لەوە ک فکر کەن فرەترە. ژن وە تەواوەتی خریاسە خوار و حەقیقەتێ شێویاس. ئەو خرخاڵەیلە ک ژنەیل جوور زینەت وە کارێ تیەرن و ئەو خزمەیلە ک لە لووتیان کەن، گشتیان جوور نیشانە و شوونەپای کۆیلەتی لە تاریخەوە ئەڕای ئیمڕوو گوازریاسەو. لە مۆدێرنیتەی کاپیتاڵیزم کۆیلەتی ژن هێمان فرەتر قۊل کریاسەو؛ سیستەم، ژن کردگەسە کەرەستەێ ڕازاننەوە و بازارکردن. ئەڕاێ دەرچێن لە ئی کۆیلەتییە و ئەڕای ئازادبوون، پێویستیی فرەیگ وە وردبوونەوەیگ قۊل و ڕێکخستن هەس.
هیچ هەنگاوێگ ئازادی کوومەڵایەتی ک ئازادی ژن نەکێدە ناوەند خوەیێ، نیەتۊەنێد بوودە شووڕشێگ ڕاسەقینە. پەیوەندیەیل نێوان ژن و پیاگ وە وەحشەتناک دۊنم. ئیمە ئازادی ژن کردیمنە ناوەند و پەیوەندیەیل شیکردیمەوە. بەشێگ گەورە لە خەباتەگانمان، خەبات ژنانە. چارەسەرکردن پەیوەندی و ناکووکی نێوان ژن و پیاگ گرینگە. ئیمە ئەو دەسەڵاتداری پیاگسالاریە ک ڕێگری لە ئازادی ژن کەێد و ژن وە هەر شێوەیگ کۆیلە کەێد، وە قۊلی شیەو کردیمە. سۆسیۆلۆژیای ئازادی پێشخستیم. ئاشکراس ک ژنبوون زەحمەتە و ڕزگاربوون ئاسان نیە، وەڵام پەیوەسە ژنان جەسارەت ئی کارە داشتوون. باێەد ئەو خەنجەر دەسەڵاتداری پیاگە ک لە پشت مرۆڤایەتی چەقیاس دەرارن و پێشەنگایەتی بونیادنان ژیانێگ یەکسان، ئازاد و دیموکراتیک بکەن.
عەبدوڵا ئۆجالان”
